Τρόποι αντιμετώπισης της συναισθηματικής υπερφαγίας

Το πρώτο βήμα αντιμετώπισης, όπως συμβαίνει στα περισσότερα προβλήματα, είναι η αναγνώριση των δυσλειτουργικών μοτίβων συμπεριφοράς που είχαμε μέχρι τώρα απέναντι στο φαγητό. 

Όταν αντιληφθούμε τους λόγους που μας οδηγούν σε αυτή την υπερφαγία, τότε θα είμαστε έτοιμοι να αλλάξουμε τις διατροφικές μας συνήθειες.

Το επόμενο και πιο σημαντικό βήμα είναι η επανεξέταση, και στη συνέχεια η τροποποίηση, της αυτοεικόνας και των πεποιθήσεων μας που έχουν ριζωθεί μέσα μας απο την παιδική ηλικία. Όταν μπούμε στη διαδικασία αυτή θα μπορέσουμε να έρθουμε σε επαφή με τα συναισθήματα μας και κατ’ επέκταση με τις αιτίες που μας σπρώχνουν στην υπερφαγία. Είναι σημαντικό, βέβαια, σε περιπτώσεις που δεν μπορούμε από μόνοι μας να διαχείριστούμε την συμπεριφορά αυτή, να απευθυνόμαστε σε ειδικούς.

Τι είναι όμως η Συναισθηματική Υπερφαγία; Χαρακτηρίζεται από μια ακατάσχετη επιθυμία για φαγητό που προκύπτει, όταν υπάρχουν δύσκολες ψυχολογικές καταστάσεις όπως το στρες, ο θυμός, το άγχος, η μοναξιά, η λύπη και η πλήξη. Τα επεισόδια υπερφαγίας συνίστανται σε κατανάλωση τροφών με μεγάλη θερμιδική αξία, που μπορεί να φτάσει σε σημείο να τρώει κρυφά, και να σταματάει μόνο όταν υπάρχει πόνος, ή θα πέσει για ύπνο, δεν υπάρχει έλεγχος στην ποσότητα.

Πολλά άτομα ξεκινούν δίαιτες που, όμως, όλες αποτυγχάνουν. Ο βασικός λόγος που αποτυγχάνουν είναι επειδή μπαίνουμε σε αυτή τη διαδικασία μόνοι μας χωρίς καμιά υποστήριξη και γι ‘αυτό οι απαιτούμενες αλλαγές είναι παροδικές.

Ο ειδικός θα μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε και να κατανοήσουμε τις εσωτερικές μας ανάγκες, τα καταπιεσμένα συναισθήματα, και να αναπτύξουμε μια ισορροπημένη σχέση με το φαγητό.
Χωρίς κατάλληλη βοήθεια και θεραπεία, η συναισθηματική υπερφαγία,  πιθανόν να επιμείνει σε όλη την διάρκεια της ζωής του ατόμου.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή ώστε να κατανοήσει ποιες εσωτερικές ανάγκες του καλύπτει μέσα από το φαγητό, να αυξήσει την αυτοπεποίθηση του, να καλυτερεύσει την εικόνα του εαυτού του, να αγαπήσει τον εαυτό του, να διευκολύνει τις απαιτούμενες αλλαγές να μην είναι παροδικά αλλά μόνιμα.
Το άτομο συνήθως διαθέτει χαμηλή αυτοεκτίμηση, νιώθει ενοχικά.  Χαμηλή αυτοπεποίθηση με πολλές ενοχές και το συναίσθημα του αδιεξόδου, συμβάλλουν σε έναν αρνητικό φαύλο κύκλο, όπου η πολυφαγία χρησιμοποιείται ως διέξοδος στο πρόβλημα, το οποίο αρχικά προκαλεί.

Συνήθως δεν ζητάμε βοήθεια λόγω:
• Άγνοιας της σοβαρότητας του προβλήματος – οι γύρω μας ή κ εμείς λέμε: «δεν έχεις τίποτα, απλά σταμάτα να τρως»
• Ενοχών και ντροπής για το πρόβλημα
• Αρνητισμού για την ψυχοθεραπευτική παρέμβαση «είμαι τρελός;»
• Οικονομικών δυσκολιών
• Λάθος επιρροών από το περιβάλλον, π.χ. όλα στο μυαλό σου είναι τι θα σου κάνει ο ειδικός;

Σκεφτείτε όμως  τα παρακάτω:

  • Παρατηρούμε αν  πραγματικά πεινάμε. Αν, για παράδειγμα, έχουμε γευματίσει ή τσιμπολογήσει λίγη ώρα πριν, καλύτερα να μην το επαναλάβουμε. Εδώ χρειαζόμαστε την βοήθεια ειδικού.
  • Φροντίζουμε να «γεμίζουμε» την ημέρα μας (συναντάμε φίλους, οργανώνουμε δραστηριότητες).
  • Ανακαλύπτουμε καινούργια ενδιαφέροντα και εναλλακτικές δραστηριότητες (διαβάζουμε ένα βιβλίο, πηγαίνουμε στον κινηματογράφο, ακούμε μουσική).
  • Γυμναζόμαστε. Η καθημερινή άσκηση αποφορτίζει από το άγχος, δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα, ενώ ταυτόχρονα συνεισφέρει στην καλή φυσική κατάσταση.
  • Κοιμόμαστε καλά, μια και ο επαρκής ύπνος χαρίζει ευεξία και μειώνει την καταθλιπτική διάθεση.

Σπάστε τον κύκλο… Ζητήστε βοήθεια σήμερα!

Στη συναισθηματική υπερφαγία, είναι δυνατόν να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα ελέγχου της διατροφικής συμπεριφοράς.

Είναι σημαντικό οι άνθρωποι να μάθουν αναγνωρίζουν την πραγματική πείνα από τη συναισθηματική ανάγκη για να φάνε κάτι.

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουν, όταν θέλουν να φάνε εάν αυτό οφείλεται στο ότι δεν έχουν φάει για πολλές ώρες και έχουν πραγματικά ανάγκη φαγητού ή εάν απλά νιώθουν την ακατάσχετη έλξη να καταναλώσουν κάποιο έδεσμα γιατί αυτό στην ουσία θα τους κάνει να νιώσουν καλύτερα.

Η αναγνώριση των συνθηκών κάτω από τις οποίες αρχίζουν να τρώνε γρήγορα και υπερβολικά, μπορεί να τους επιτρέψει να αναπτύξουν αντιστάσεις εναντίον της συναισθηματικής υπερφαγίας.

Μπορεί για παράδειγμα για μερικές μέρες να καταγράφουν πότε, τι, και πόσο τρώνε. Ταυτόχρονα, η καταγραφή των συναισθημάτων τους όταν καταναλώνουν τα φαγώσιμα, θα τους επιτρέψει να αναγνωρίζουν συγκεκριμένες καταστάσεις οι οποίες τους σπρώχνουν στην υπερφαγία.

Η αναγνώριση της έλξης για φαγητό, λόγω συγκεκριμένων καταστάσεων μπορεί να βοηθά τα άτομα με συναισθηματική υπερφαγία, να βρίσκουν άλλους τρόπους καταπολέμησης των άσχημων ψυχολογικών καταστάσεων που βιώνουν.

Για παράδειγμα αντί να τρέξουν στο ψυγείο ή στα ερμάρια για σοκολάτες, ξηρούς καρπούς ή τσιπς, μπορούν να επιλέξουν να μιλήσουν με κάποιο φίλο, να δουν ένα φιλμ, να πάνε στο σινεμά, να ακούσουν μουσική, να πάνε για ένα περίπατο.

Επίσης είναι καλό να περιορίζεται η αποθήκευση ή η αγορά γλυκών, λιπαρών και αλμυρών εδεσμάτων τα όποια έχει κάποιος τάση να καταναλώνει επιλεκτικά όταν έχει συναισθηματική υπερφαγία. Ακόμη όταν υπάρχει η ακατάσχετη επιθυμία να φάει κάτι, είναι προτιμότερο να τρώει τρόφιμα με λίγες θερμίδες και λιπαρά.

Τα ολικά δημητριακά, τα φρέσκα φρούτα ή λαχανικά, η ισοζυγισμένη διατροφή, το πρόγευμα, τα τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες αλλά φτωχά σε λίπος, τα γαλακτοκομικά χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες, βοηθούν εναντίον της υπερφαγίας.

Η ξεκούραση, ο καλός ύπνος και η τακτική σωματική άσκηση, βοηθώντας το σώμα να είναι σε καλύτερη φυσική κατάσταση, προστατεύουν από την ψυχολογική καταπόνηση απομακρύνοντας έτσι τον κίνδυνο της υπερφαγίας.

Κανένας δεν είναι τέλειος και ούτε μπορούμε πάντοτε να εφαρμόζουμε όλα αυτά που πρέπει.

Έτσι δεν πρέπει να αφήνετε αισθήματα ενοχής να σας κυριεύουν και να σας βασανίζουν εάν κάποτε η υπερφαγία σας καταβάλλει. Ξεκινήστε με θάρρος μια νέα μέρα, προσπαθήστε να πάρετε διδάγματα από την προηγούμενη σας εμπειρία και διορθώστε όσα μπορείτε.