Χοιρινό με πιπεριές και μουστάρδα 450 kcal-Λαχταριστή κρέπα κατάλληλη για δίαιτα!-Μαρμελάδα φράουλα με στέβια-Σαλάτα με κινόα-SMOOTHIE DETOX-Ζελέ Light καλοκαιρινό!!!-Vegan παγωτό-Μπιφτέκια Λαχανικών στο φούρνο-Σάντουιτς από ρολά με γέμιση από κατσικίσιο τυρί-Χοιρινό με αγκινάρες-Μάφιν διπλής σοκολάτας-Μελιτζάνες με γιαούρτι και μέντα-Κουλουράκια λεμονιού με μαστίχα-Λαμπροκούλουρο με σοκολάτα-Υγιεινό ψωμί ολικής αλέσεως με βρώμη-Υγιεινές Φλαούνες-Υγιεινό Τσουρέκι για το Πάσχα!!!-Brownies χωρίς γλουτένη-Κέικ με μπανάνα και σοκολάτα-Κριτσίνια με σπανάκι και ντομάτα-υγιεινό σνακ-Σνακ λαχανικών στο φούρνο-Kέικ πρωτεΐνης με βρώμη και λιναρόσπορο (180 kcal)-Ομελέτα λαχανικών με παρμεζάνα στο φούρνο-Σοκολατένιες μπάλες με βρόμη και αμύγδαλο-Σοκολατένια γκρανόλα- ένα υπέροχο σνακ-Muffin ομελέτας-ΜΠΙΦΤΕΚΙΑ - ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ-ΠΙΚΑΝΤΙΚΟ ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ-ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙ ΜΕ ΤΥΡΙ-ΑΓΚΙΝΑΡΕΣ ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΟ ΜΕ ΑΝΑΡΗ-ΜΑΚΑΡΟΝΙΑ ΤΡΙΚΟΛΟΡΕ ΜΕ ΣΠΑΝΑΧΙ-ΡΙΖΟΤΟ ΜΕ ΓΑΡΙΔΕΣ-Μούσλι με μούρα-Παγωμένο τσάι-Μαχαλεπί λιβανέζικο-Καραμελέ-Μilkshake Βανίλια-Ζελέ light με γιαούρτι και μέλι-Πανακότα με γάλα αμυγδάλου-Κέικ μπανάνας-Smoothie με ακτινίδιο & σπανάκι-Smoothie Καρότο Πορτοκάλι-Smouthie με φράουλες και γιαούρτι για υγιεινό πρόγευμα-Smouthie με βατόμουρα-Smoothie με αγγουράκι και τζίντζερ-Smoothie με μάνγκο και ανανά-Smoothie με ταχίνι, σοκολάτα και μπανάνα-Wrap ολικής με κοτόπουλο-Μούσλι με κινόα-Παγωτό μπανάνα
Κλινικός Διαιτολόγος-διατροφολόγος με επιπλέον κατάρτιση στην ψυχοθεραπεία και άσκηση.

Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ)

Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ)

Ο όρος «χρόνια νεφρική νόσος» σημαίνει μόνιμη βλάβη στους νεφρούς η οποία επιδεινώνεται όσο περνάει ο καιρός. Aν η βλάβη είναι πολύ μεγάλη, τότε οι νεφροί σταματούν να λειτουργούν. Αυτό ονομάζεται «νεφρική ανεπάρκεια» ή χρόνια νεφρική νόσος τελικού σταδίου.

Στην τελευταία περίπτωση και προκειμένου ο ασθενής να επιβιώσει απαιτείται υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας με αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή αντικατάσταση αυτής με μεταμόσχευση νεφρού.

Υπολογίζεται ότι το 10% του πληθυσμού της γης πάσχει από χρόνια νεφρική νόσο (δηλαδή από ελάχιστη έως σοβαρή βλάβη των νεφρών).

Έτσι στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ) υπολογίζεται ότι 20-23 εκατομμύρια περίπου άνθρωποι πάσχουν από χρόνια νεφρική νόσο, ενώ στην Ελλάδα ο αριθμός των πασχόντων ανέρχεται σε 10. 000. 000 περίπου. 11000 περίπου πάσχοντες έχουν χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου και υποστηρίζονται για να ζήσουν από εξωνεφρική κάθαρση, δηλαδή αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση.

Επίσης, 3000 περίπου ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου έχουν υποβληθεί στη χώρα μας σε μεταμόσχευση νεφρού, σύμφωνα δε με το Εθνικό Αρχείο Καταγραφής Νεφροπαθών (2011).

Πώς ξέρω ότι έχω χρόνια νεφρική νόσο;

Η χρόνια νεφρική νόσος συνήθως δε δίνει συμπτώματα (δηλαδή χαρακτηριστικά σημάδια) μέχρι να προχωρήσει αρκετά. Ο μόνος τρόπος για να σιγουρευτείτε ότι οι νεφροί σας είναι καλά είναι ο ιατρικός έλεγχος.

Ο ιατρικός έλεγχος για τη νεφρική βλάβη είναι απλός και περιλαμβάνει:

1. Εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας (είναι ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης, eGFR) Αυτή δείχνει πόσο καλά λειτουργούν οι νεφροί Ελέγχετε την η κρεατινίνη στο αίμα. Οι υγιείς νεφροί φιλτράρουν και διώχνουν την κρεατινίνη. Με βάση την κρεατίνίνη θα υπολογίστεί ο ρυθμός σπειραματικής διήθησης (ο eGFR) Ένας ρυθμός σπειραματικής διήθησης, eGFR κάτω από 60 για πάνω από 3 μήνες είναι σημάδι χρόνιας νεφρικής νόσου.

2. Έλεγχο ούρων Με αυτόν τον έλεγχο βλέπουμε αν υπάρχει αίμα ή λεύκωμα (πρωτεΐνη) στα ούρα. Αρχικά τα ούρα ελέγχονται με stick ούρων (μια ειδική ταινία που βρέχεται με ούρα) και μετά μπορεί να ζητηθεί γενική ούρων και συλλογή (μάζεμα) ούρων 24ώρου Διαπίστωση λευκώματος ή αίματος στα ούρα σας μπορεί να σημαίνει νεφρική βλάβη.

3. Απεικονιστικό έλεγχο Ένα υπερηχοτομογράφημα νεφρών δίνει χρήσιμες πληροφορίες για το μέγεθος των νεφρών (μικροί νεφροί μας κάνει να σκεφτούμε ότι ο ασθενής έχει χρόνια νεφρική νόσο), για την ύπαρξη κύστεων, μάζας, λίθων ή για ανατομικές ανωμαλίες.

Στάδια χρόνιας νεφρικής νόσου

Η χρόνια νεφρική νόσος είναι νόσος 5 σταδίων Οι νεφροί θεωρούνται ότι λειτουργούν φυσιολογικά και είναι υγιείς όσο η λειτουργία που φιλτράρει το αίμα είναι φυσιολογική και δεν διαπιστώνονται σημάδια απώλειας αίματος ή πρωτεΐνης στα ούρα.

Το επίπεδο της λειτουργίας φιλτραρίσματος εξαρτάται από την ηλικία και από άλλους παράγοντες που μπορούν να επιδρούν στους νεφρούς. Αν η νεφρική λειτουργία έχει μειωθεί μόνιμα, θεωρείται χρόνια νεφρική νόσος και έχει πέντε στάδια. Στο στάδιο 1 η νεφρική λειτουργία είναι σχεδόν φυσιολογική.

Στα στάδια 2-4 η νεφρική βλάβη εξελίσσεται και χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση για να επιβραδυνθεί (καθυστερήσει) η εξέλιξη. Στο στάδιο 5, υπάρχει η ανάγκη υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας με αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή αντικατάσταση της με μεταμόσχευση νεφρού.

Στάδια 1 και 2:

Στα στάδια αυτά ο ασθενής μπορεί να μην έχει κανένα σύμπτωμα και συνήθως δε γνωρίζει ότι έχει μειωμένη νεφρική λειτουργία. Αν όμως, έχει ήδη γίνει η διάγνωση, μπορεί να αρχίσει κάποια φαρμακευτική αγωγή για την επιβράδυνση της νόσου. Είναι σημαντική η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και του σακχαρώδη διαβήτη, αν υπάρχουν.

Στάδιο 3:

Στο στάδιο 3 η νεφρική λειτουργία, υπολογισμένη με το eGFR, είναι μεταξύ 30 και 60, που σημαίνει ότι οι νεφροί λειτουργούν κατά 30-60%. Εδώ είναι ώρα για δράση. Στο στάδιο αυτό θα χρειαστούν αρκετά φάρμακα και χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στη διατροφή Θα πρέπει οπωσδήποτε να παρακολουθείστε από νεφρολόγο (ή και γιατρούς άλλων ειδικοτήτων –ιατρική ομάδα-) ώστε να γίνει προσπάθεια να μειωθεί (επιβραδυνθεί) ο ρυθμός εξέλιξης της νόσου σε στάδιο 4 ή 5.

Με το νεφρολόγο που σας παρακολουθεί θα συζητήσετε για την ανάγκη κάθαρσης ή μεταμόσχευσης νεφρού.

Στάδια 4-5:

Οι νεφροί έχουν πλέον χάσει το 85-90%της λειτουργίας τους. Αποτέλεσμα της μεγάλης απώλειας της νεφρικής λειτουργίας είναι η συσσώρευση των άχρηστων ουσιών και των περιττών υγρών στον οργανισμό, τα οποία μπορεί και να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς. Όταν η νεφρική βλάβη έχει πια προχωρήσει τόσο πολύ, χρειάζεται αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Σε αυτό το σημείο πρέπει οπωσδήποτε να αποφασιστεί το είδος της θεραπείας που είναι κατάλληλο για τον καθένα.

Kidney Disease - How to lower the risk | HMG Nephrology

Ποια είναι τα συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής νόσου;

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν εμφανίζουν συμπτώματα μέχρι που η νεφρική βλάβη έχει προχωρήσει αρκετά. Ωστόσο μπορεί να παρατηρήσετε τα εξής:

• Εύκολη κούραση

• Ανορεξία

• Αϋπνία

• Μυϊκές κράμπες στον ύπνο

• Οίδημα στα πόδια και στους αστραγάλους

• Οίδημα στα βλέφαρα, κυρίως το πρωί

• Ξηρό δέρμα με φαγούρα

• Ανάγκη για συχνή ούρηση, κυρίως το βράδυ

Διατροφικές συστάσεις

Από τις σημαντικότερες διατροφικές οδηγίες σε νεφροπαθείς ασθενείς είναι η προσλαμβανόμενη πρωτεΐνη και η ενέργεια. Η ενεργειακή πρόσληψη που απαιτείται είναι περίπου 35 kcal/kg σωματικού βάρους/ ημέρα με στόχο να διατηρείται η καλή διατροφική κατάσταση των ασθενών [κατά βάση σωματικό βάρος υπολογίζεται το ξηρό σωματικό βάρος του ασθενούς, δηλαδή το βάρος του χωρίς να υπολογίζεται η κατακράτηση υγρών ή το βάρος του ασθενούς μετά από αιμοκάθαρση].

Όσον αφορά την πρωτεϊνική πρόσληψη, υπάρχουν διάφορες μελέτες που υποστηρίζουν συστάσεις που κυμαίνονται από 0,6-1 γρ/kg σωματικού βάρους. Εκείνες που συνιστούν μια χαμηλοπρωτεϊνική δίαιτα, έχουν στόχο τη μειωμένη παραγωγή αζωτούχων προϊόντων του μεταβολισμού, τα οποία προκαλούν και τις περισσότερες κλινικές και μεταβολικές διαταραχές στους ασθενείς αυτούς.

Αντίθετα οι μελέτες που συστήνουν μεγαλύτερη πρόσληψη πρωτεΐνης έχουν στόχο στην καλύτερη θρέψη των ασθενών αυτών, αδιαφορώντας για την πιθανόν συντομότερη έναρξη της αιμοκάθαρσης. Βασικές πηγές πρωτεΐνης στη διατροφή, αποτελούν το κρέας και τα προϊόντα του, το κοτόπουλο και όλα τα πουλερικά, τα ψάρια, τα θαλασσινά, το κυνήγι, το αυγό, τα γαλακτοκομικά καθώς και τα όσπρια.

Η πρόσληψη καλίου και φωσφόρου επίσης είναι σημαντική για τους νεφροπαθείς ασθενείς. Φυσιολογικά οι νεφροί αποτελούν την κύρια οδό απέκκρισης του καλίου, αλλά στη νεφρική ανεπάρκεια μπορεί να εμφανιστεί κατακράτηση η οποία οδηγεί σε υπερκαλιαιμία.

Η υπερκαλιαιμία είναι από τις σοβαρότερες ηλεκτρολυτικές διαταραχές, γιατί μπορεί να προκαλέσει καρδιακές αρρυθμίες και θάνατο από καρδιακή ανακοπή. Τρόφιμα που είναι πλούσια σε κάλιο είναι όλοι οι ξηροί καρποί, αρκετά φρούτα και λαχανικά (πχ φασόλια, καλαμπόκι, μανιτάρια, σπανάκι, πατάτες, μπανάνα, σύκα, χυμοί λαχανικών), η σοκολάτα, η σοκολάτα ρόφημα, ο καφές, το κέτσαπ, το αυγό, το γάλα και το γιαούρτι, αλλά και όλα τα κρέατα, τα ψάρια και τα προϊόντα τους.

Όπως γίνεται αντιληπτό δεν μπορεί το κάλιο να αποκλειστεί εντελώς από τη δίαιτα. Ωστόσο υπάρχουν και τρόποι να μειωθεί η περιεκτικότητα του καλίου σε κάποια τρόφιμα. Για παράδειγμα, τα λαχανικά θα πρέπει να κόβονται σε μικρά κομμάτια, να βράζονται (αλλάζοντας το πρώτο νερό), αντί να μαγειρεύονται στον ατμό, στην κατσαρόλα ή στο φούρνο μικροκυμάτων.

Με αυτό τον τρόπο μειώνεται σημαντικά η περιεκτικότητά τους σε κάλιο. Τα φρούτα θα πρέπει πάντα να καταναλώνονται χωρίς την φλούδα και κατά προτίμηση σε μορφή κομπόστας, διαδικασίες που μπορούν να μειώσουν σημαντικά την περιεκτικότητά τους σε κάλιο.

Όσον αφορά τα φώσφορο, έχει βρεθεί ότι η χαμηλή πρόσληψή του επιβραδύνει κάπως την εξέλιξη της νόσου. Για το λόγο αυτό πολλές φορές στους ασθενείς χορηγούνται και δεσμευτές φωσφόρου της τροφής, οι οποίοι ελαττώνουν την απορρόφησή του από τον γαστρεντερικό σωλήνα.

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φώσφορο είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως τα σκληρά, τα μαλακά και τα κρεμώδη τυριά, το γάλα και το αυγό. Επίσης πλούσια σε φώσφορο είναι τα εντόσθια (συκώτι, νεφροί), το μοσχάρι, το σκουμπρί, οι σαρδέλες, ο σολομός, η πέστροφα, οι καραβίδες, όλοι οι ξηροί καρποί, η σοκολάτα ρόφημα και το κακάο καθώς και τα σκουρόχρωμα αναψυκτικά.

Στο νάτριο επίσης απαιτείται περιορισμός, καθώς και στα προσλαμβανόμενα υγρά, λόγω αδυναμίας απέκκρισής τους από τους νεφρούς. Ο περιορισμός του νατρίου στη διατροφή δεν αρκείται στη μείωση της ποσότητάς του κατά την προετοιμασία των φαγητών, καθώς βρίσκεται κρυμμένο σε πολλά τρόφιμα αναφέροντας ότι το 85% περίπου του νατρίου που καταναλώνουμε βρίσκεται κρυμμένο μέσα σε άλλα τρόφιμα και μόνο το 15% το συναντούμε στο αλάτι.

Ενδεικτικά, τρόφιμα πλούσια σε αλάτι είναι τα τυριά, το ψωμί, τα κράκερ, οι ξηροί καρποί, καθώς και ότι βρίσκεται συσκευασμένο μέσα σε μια κονσέρβα. Το αλάτι στο φαγητό μπορεί να αντικατασταθεί με διάφορα καρυκεύματα και μυρωδικά, που θα δώσουν γεύση στο φαγητό χωρίς να το ‘φορτώνουν’ με περιττό νάτριο.

Τέλος, όσον αφορά την πρόσληψη υγρών, ο όγκος των ούρων είναι ένας καλός οδηγός. Η ημερήσια πρόσληψη των υγρών πρέπει να ισούται με τον όγκο των αποβαλλόμενων ούρων συν περίπου 500ml για να αναπληρωθούν οι άδηλες απώλειες, αν και η πρόσληψη υγρών θα πρέπει να ρυθμίζεται ανάλογα με το στάδιο της πάθησης.

REFERENCES

1. Coresh J, Selvin E, Stevens LA, et al. Prevalence of chronic kidney disease in the United States. JAMA. 2007;298:2038–2047. [PubMed[]
2. Go AS, Chertow GM, Fan D, et al. Chronic kidney disease and the risks of death, cardiovascular events, and hospitalization. NEJM. 2004;351:1296–1305. [PubMed[]
3. James MT, Hemmelgarn BR, Tonelli M. Early recognition and prevention of chronic kidney disease. Lancet. 2010:1296–1309. [PubMed[]
4. National Institutes of Health [Accessed August 26, 2013]; http://clinicaltrials.gov/ct2/search/advanced. Published August 26, 2013.
5. Stevens LA, Levin A. Translating research findings of chronic kidney disease management to clinical practice: Challenges and opportunities. Adv Ren Replace Ther. 2004;11:66–75. [PubMed[]

Σχετικά άρθρα

magnifiercrosschevron-downarrow-down